Cogitator — Imperia / Mechanicum komputa motoro. Cogitator-oj ampleksas de tablo-muntitaj klerikaj unuoj ĝis katedral-grandaj instalaĵaj aroj rulantaj la aferojn de forĝmondoj. Cogitator ne estas la sama speco de afero kiel komputilo de la Malluma Epoko: laŭ Mechanicum-doktrino, la traktado de Cogitator estas ago de rito, ne nura logiko. Ĝiaj eligoj estas orakulaj kaj ankaŭ komputaj, kaj ĝi postulas la ĉeeston de pastro por funkcii en bona ordo.
Cogitator kiu produktas nefidindan eligon estas traktata kiel kolerema Machine Spirit antaŭ ol ĝi estas traktata kiel difektita maŝino.